3D Renkli Sapma Analizi ve CAD Karşılaştırma

3D renkli sapma analizi, taranan bir parçanın yüzeyinin referans CAD modelinden ne kadar saptığını milimetre cinsinden renklerle gösteren bir kalite kontrol çıktısıdır. Sık “ısı haritası” olarak anılsa da bu harita sıcaklık değil, boyutsal sapma gösterir. Her renk, o noktada ölçülen yüzeyin CAD yüzeyine göre artı veya eksi yönde kaç mm saptığını ifade eder.

VIP3D Tasarım olarak bu analizi; kalıp, döküm, sac, plastik enjeksiyon ve işlenmiş parçalarda kalite kontrol sürecinin bir parçası olarak, tolerans değerlendirmesi ve raporlama ile birlikte sunuyoruz.

Renkli Sapma Haritası Neyi Gösterir?

Parça 3D tarayıcıyla taranır ve elde edilen nokta bulutu veya mesh, nominal CAD modeliyle aynı koordinat sistemine hizalanır. Ardından yüzeydeki her nokta için CAD yüzeyine olan en kısa mesafe hesaplanır ve bu mesafe bir renk skalasına aktarılır.

• Birim: Sapma değerleri mm cinsinden verilir.
• İşaret yönü: Pozitif sapma tarama yüzeyinin CAD yüzeyinin dışında (fazla malzeme), negatif sapma içinde (eksik malzeme, aşınma veya çökme) kaldığını gösterir.
• Renk skalası: Skalanın alt ve üst sınırı parçanın toleransına göre belirlenir. Tolerans bandı içindeki bölgeler genellikle yeşil, bandın dışına taşan bölgeler sıcak ve soğuk renklerle gösterilir.
• Tolerans sınırları: Skalanın hangi değerleri kabul, hangilerini ret saydığı rapor üzerinde açıkça yazılır.

Hizalama Yöntemi Sonucu Değiştirir

Aynı tarama verisi farklı hizalama yöntemleriyle farklı bir sapma haritası üretebilir. Bu nedenle raporda kullanılan yöntem belirtilmelidir.

• En iyi uydurma (best-fit) hizalama: Tarama verisi, toplam sapmayı en aza indirecek şekilde CAD modeline oturtulur. Parçanın genel şekil sapmasını görmek için uygundur.
• Datum tabanlı hizalama: Teknik resimdeki datum yüzeylerine göre hizalama yapılır. Montaj ve fonksiyon açısından geçerli ölçüm bu yaklaşımla elde edilir ve GD&T ölçüm değerlendirmesinin temelini oluşturur.

Teknik resim veya datum bilgisi yoksa hangi hizalamanın kullanıldığı rapora not edilir.

Hangi Durumlarda Kullanılır?

• Kalıp ve takımlarda aşınma, çökme ve deformasyon tespiti
• İlk numune ve seri üretim parçalarının CAD modeliyle karşılaştırılması
• Isıl işlem, kaynak veya soğuma sonrası çarpılma kontrolü
• Kalıptan çıkan parça ile kalıp yüzeyi arasındaki farkın incelenmesi
• Onarım veya yeniden işleme öncesi ve sonrası karşılaştırma

Rapor Çıktısında Neler Bulunur?

• Parça ve ölçüm künyesi: tarih, cihaz, referans model, hizalama yöntemi
• Renkli sapma haritası ve renk skalasının mm değerleri
• İstenen kesitlerde ve noktalarda sapma değerleri
• Tolerans bandı içinde ve dışında kalan alanların değerlendirmesi
• Talebe göre ham veri (STL, nokta bulutu) ve PDF rapor teslimi

Ölçüm doğruluğu; kullanılan cihaza, parçanın yüzey yapısına, boyutuna ve ölçüm koşullarına bağlıdır. Beklenen tolerans ve ölçüm koşulları teklif aşamasında parça bazında netleştirilir.

Süreç Nasıl İşler?

1. Parça, CAD modeli ve varsa teknik resim bize iletilir.
2. Kabul toleransı ve değerlendirilecek yüzeyler birlikte belirlenir.
3. Parça taranır, veri temizlenir ve CAD ile hizalanır.
4. Sapma haritası ve ölçüm raporu hazırlanıp teslim edilir.

Tüm süreci ayrıntılı okumak için 3D sapma analizi süreci yazımıza, raporun nasıl yorumlanacağı için renkli sapma haritası rehberimize bakabilirsiniz. Ölçüm kapsamı için 3D ölçüm hizmeti sayfamız, CAD modeli bulunmayan parçalar için tersine mühendislik sayfamız yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Renkli sapma haritası sıcaklığı mı gösterir?

Hayır. Bu haritada renkler sıcaklığı değil, taranan yüzeyin CAD modeline göre milimetre cinsinden sapmasını gösterir. Termal görüntüleme ayrı bir ölçüm yöntemidir.

Analiz için CAD modeli şart mı?

Sapma analizi için bir referans geometri gerekir. Bu genellikle parçanın nominal CAD modelidir. Model yoksa önce parçanın taranıp CAD verisine dönüştürülmesi veya iki tarama arasında karşılaştırma yapılması gerekebilir.

Hangi toleransa göre değerlendirme yapılır?

Değerlendirme, müşterinin teknik resminde veya talebinde belirtilen tolerans ve datumlara göre yapılır. Bilgi yoksa kullanılan varsayım rapora yazılır.

Rapor hangi formatlarda teslim edilir?

Kapsama göre PDF rapor, sapma görselleri ve talep edilirse tarama verisi (STL veya nokta bulutu) teslim edilir. Teslim kapsamı teklifte belirtilir.

Parçanız için sapma analizi mi gerekiyor? Parça bilgilerini ve varsa CAD dosyanızı iletin; kapsamı ve teklif girdilerini birlikte netleştirelim.