
Elinizde kırık bir parça var ve yenisini ürettirmek istiyorsunuz. Peki parçayı teslim ettikten sonra neler oluyor? Hangi aşamada ne yapılıyor, sizden hangi bilgiler isteniyor, ne zaman onay veriyorsunuz ve sonunda elinize ne geçiyor?
Bu yazıda kırık parçadan yeni parça üretimi sürecini numunenin teslim edilmesinden yeni parçanın elinize ulaşmasına kadar aşama aşama anlatıyoruz. Her aşamada yapılan işi, sizin katkınızı ve o aşamanın çıktısını açıkça görebilmeniz için süreci bir yol haritası gibi düzenledik.
Sürece Genel Bakış
| Aşama | Ne Yapılır? | Sizden İstenen | Çıktı |
|---|---|---|---|
| 1. Ön değerlendirme | Parça ve ihtiyaç incelenir | Fotoğraf, kullanım bilgisi, adet | Yöntem önerisi ve ön teklif |
| 2. Numune teslimi | Kırık parçalar alınır | Tüm kırık parçalar | Teslim kaydı |
| 3. 3D tarama | Parçalar dijitalleştirilir | — | Tarama verisi |
| 4. Onarım ve modelleme | Parça dijital ortamda birleştirilir, tamamlanır | Belirsiz noktalarda teyit | CAD modeli |
| 5. Tasarım onayı | Model size sunulur | Onay veya düzeltme talebi | Onaylı model |
| 6. Prototip ve prova | Gerekirse prova parçası üretilir | Yerinde deneme | Uyum onayı |
| 7. Üretim | Nihai malzemeyle üretim | — | Yeni parça |
| 8. Kontrol ve teslim | Ölçü kontrolü, paketleme | — | Parça + dijital dosyalar |
1. Ön Değerlendirme: Doğru Yöntemi Belirlemek
Süreç, parçanın fotoğraflarının ve birkaç temel bilginin paylaşılmasıyla başlar. Bu aşamada şu sorulara yanıt aranır:
- Parça ne işe yarıyor, nerede kullanılıyor?
- Hangi malzemeden yapılmış (plastik, metal, kompozit)?
- Isıya, yüke, suya veya kimyasala maruz kalıyor mu?
- Kaç adet gerekiyor?
- Parça kaç parçaya ayrıldı, eksik bölüm var mı?
Bu bilgilerle hangi tarama yönteminin, hangi malzemenin ve hangi üretim yönteminin uygun olduğu belirlenir ve ön teklif hazırlanır. Fotoğraflar bu aşamada yöntem seçimi için yeterlidir; ancak ölçü için numune gerekir.
2. Numune Teslimi: Parçalar Nasıl Hazırlanmalı?
Numune, sürecin en değerli girdisidir. Teslimden önce şunlara dikkat edin:
- Bütün parçaları gönderin: En küçük kırık parça bile bir köşe, bir delik veya bir tırnak bilgisini taşıyabilir.
- Yapıştırmayın: Yapıştırıcı kırık hattında fazlalık bırakır ve geometriyi bozar. Parçalar ayrı ayrı taranıp dijital ortamda birleştirildiğinde sonuç çok daha doğrudur.
- Temizleyin ama zımparalamayın: Yağ ve kir temizlenebilir; kırık kenarlar düzeltilmemelidir.
- Ayrı ve korunaklı paketleyin: Parçalar birbirine sürtünmeyecek, ezilmeyecek şekilde ayrı torbalara konmalıdır.
- Montaj fotoğraflarını ekleyin: Parçanın takılı olduğu yerin fotoğrafları ve varsa vidaları, modelleme aşamasında belirsizlikleri ortadan kaldırır.
Numune kargo ile gönderilebilir veya elden teslim edilebilir. Parça bir makinenin ya da aracın üzerinde sökülemeyecek durumdaysa, bağlı olduğu bölge yerinde taranabilir.
3. 3D Tarama: Kırık Parçaların Dijitalleştirilmesi
Her kırık parça, metroloji sınıfı bir 3D Tarama Cihazı ile ayrı ayrı taranır. Temassız ölçüm, kırılgan hale gelmiş eski parçaların ölçüm sırasında yeniden kırılmasını da önler. Parlak veya şeffaf bölgelerde geçici tarama spreyi uygulanır; bu sprey parçaya zarar vermez ve iz bırakmadan temizlenir.
Bu aşamanın süresi parçanın boyutuna ve kırık parça sayısına bağlıdır; küçük parçalarda genellikle kısa sürer. Tarama süresini etkileyen faktörler için 3D tarama süresini etkileyen faktörler yazımıza göz atabilirsiniz.
4. Onarım ve Modelleme: Parçayı Dijitalde Bütünlemek
Taranan parçalar, kırık yüzeyleri referans alınarak dijital ortamda bir araya getirilir. Ardından:
- Eksik bölgeler simetri, tekrar eden örüntüler veya karşı parça referansıyla tamamlanır.
- Eğilmiş, çarpılmış veya aşınmış yüzeyler orijinal formuna getirilir.
- Delikler, vida yuvaları ve geçme ölçüleri standart değerlere göre yeniden tanımlanır.
- Parça, üretime uygun parametrik bir CAD modeline dönüştürülür.
Bu aşamada yanıtı numuneden çıkarılamayan sorular ortaya çıkabilir: “Bu delik kaç mm’lik bir vida için?” ya da “Bu tırnak hangi yuvaya giriyor?” gibi. Bu sorular size sorulur ve teyit alınır. Bu sürecin teknik temelleri için tersine mühendislik hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
5. Tasarım Onayı
Hazırlanan model size görsel olarak sunulur. Bu aşamada isterseniz tasarım iyileştirmeleri de değerlendirilir:
- Orijinal parçanın kırıldığı bölge kalınlaştırılabilir veya güçlendirilebilir.
- Sık sökülüp takılan bağlantılara metal insert eklenebilir.
- Malzeme, orijinalinden daha dayanıklı bir seçenekle değiştirilebilir.
Onayınız alınmadan üretime geçilmez. Değişiklik talepleri bu aşamada yapıldığında maliyeti en düşük düzeyde kalır.
6. Prototip ve Prova
Montaj hassasiyeti kritik olan parçalarda önce düşük maliyetli bir prova parçası üretilir. Bu parçayı yerinde denersiniz: oturuyor mu, delikler hizalı mı, hareketli mekanizma düzgün çalışıyor mu? Sorun varsa düzeltme dijital modelde yapılır. Basit ve kritik olmayan parçalarda bu adım atlanabilir.
7. Nihai Üretim
Onaylanan model, parçanın kullanım koşullarına uygun malzeme ve yöntemle üretilir. Plastik parçalarda 3D baskı veya CNC, metal parçalarda CNC talaşlı imalat, birden fazla adet gerektiğinde vakum döküm gibi yöntemler kullanılır. Gerekiyorsa ısıl işlem, kaplama veya boya gibi son işlemler bu aşamada yapılır.
8. Ölçü Kontrolü ve Teslim
Üretilen parça teslimden önce kontrol edilir. Kritik ölçüler doğrulanır; gerektiğinde parça yeniden taranarak CAD modeliyle karşılaştırılır ve sapmalar renk haritasıyla raporlanır. Bu kontrol yaklaşımı hakkında ayrıntılı bilgi için kalite kontrol sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Teslimatta yalnızca parçayı değil, istenirse dijital dosyaları da alırsınız:
- Yeni parça (veya parçalar)
- CAD modeli (STEP, IGES veya talep edilen format)
- İstenirse teknik resim
- Kritik parçalarda ölçü kontrol raporu
- Orijinal numuneniz
Dijital dosyalar sayesinde aynı parçaya yıllar sonra yeniden ihtiyaç duyduğunuzda numuneye gerek kalmaz. Bu süreci baştan sona tek bir noktadan yöneten profesyonel bir 3D Tarama hizmeti, aşamalar arasındaki bilgi kaybını da önler.
Süreyi ve Maliyeti Belirleyen Faktörler
- Kırık parça sayısı ve eksik bölgeler: Ne kadar çok tamamlama gerekirse modelleme o kadar uzar.
- Geometrik karmaşıklık: Serbest formlu yüzeyler, iç kanallar ve çok sayıda detay modelleme süresini artırır.
- Prova ihtiyacı: Prototip aşaması sürece bir ara adım ekler.
- Malzeme ve üretim yöntemi: Metal ve ısıl işlem gerektiren parçalar, plastik parçalara göre daha uzun sürer.
- Adet: Birden fazla parça istendiğinde üretim yöntemi değişebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kırık parçayı yapıştırıp göndermeli miyim?
Hayır. Parçaları ayrı ayrı göndermeniz daha doğru sonuç verir. Her parça ayrı taranıp dijital ortamda birleştirildiğinde yapıştırıcı kalınlığı ve hizalama hatası oluşmaz.
Orijinal numunemi geri alabilir miyim?
Evet. Tarama temassız yapıldığı için numune işlem sırasında zarar görmez ve teslimatla birlikte size geri verilir.
Üretimden önce parçayı görebilir miyim?
Evet. CAD modeli üretimden önce size sunulur ve onayınız alınmadan üretime geçilmez. Kritik parçalarda ayrıca prova parçası üretilerek yerinde denenebilir.
Parçanın bir bölümü tamamen kayıpsa ne olur?
Eksik bölüm simetri, örüntü tekrarı veya parçanın bağlandığı yerin taranmasıyla tamamlanır. Parçanın ana formu okunabildiği sürece eksik bir bölüm üretime engel değildir.
Dijital dosyalar bana teslim edilir mi?
Talep edilmesi halinde CAD modeli ve teknik resim teslim edilir. Bu dosyalarla parçayı ileride dilediğiniz yerde yeniden ürettirebilirsiniz.

Fikret Yedikardeşler, endüstriyel 3D tarama, tersine mühendislik ve ölçümsel doğrulama alanlarında uzmanlaşmış bir teknik uzmandır. VIP3D Tasarım’ın kurucusu olarak, 2020 yılından bu yana otomotiv, savunma sanayi ve üretim sektörlerinde faaliyet gösteren firmalara metrology-grade 3D tarama çözümleri sunmaktadır. Saha deneyimi ve teknik uzmanlığı sayesinde, karmaşık geometrilere sahip parçaların yüksek hassasiyetle analiz edilmesi, üretim hatalarının tespiti ve dijital modelleme süreçlerinde aktif rol almaktadır. Uluslararası iş birlikleri ve Invision partnerliği kapsamında yürüttüğü projelerle, Türkiye’de 3D tarama teknolojilerinin gelişimine katkı sağlamaktadır.